Kripto Para Dolandırıcılığında Ne Yapılmalı? Cüzdan ve Borsa Sonrası Acil Eylem Planı

Kripto dolandırıcılığı yaşadıysanız ilk iş olarak şüpheli cihazı veya uygulamayı izole edin, borsa hesabınızın oturumlarını kapatın, cüzdan izinlerini iptal edin ve kalan varlıkları güvenli bir ortama taşıyın. Dolandırıcıyla yeniden iletişim kurmayın, “kurtarma ücreti” göndermeyin ve işlem kayıtlarını silmeyin.

İlk 15 dakikada ne yapılmalı?

Panikle yeni bir işlem yapmak zararı büyütebilir. Önce olayın hangi kanaldan gerçekleştiğini belirleyin: sahte bağlantı, kötü amaçlı cüzdan imzası, ele geçirilmiş borsa hesabı, API anahtarı, özel anahtar veya seed phrase paylaşımı. Her senaryoda ilk amaç, saldırganın erişimini ve yeni işlem yapma imkanını kesmektir.

1. Bağlantıyı kesin: Şüpheli web sitesini, Telegram veya Discord görüşmesini kapatın. Etkilenen cihazı internetten ayırın. Bilgisayarda zararlı yazılım şüphesi varsa yeni parolaları aynı cihazdan oluşturmayın.
2. Yeni işlem yapmayın: Dolandırıcının yönlendirdiği başka bir cüzdana para göndermeyin. “Hesabı açma”, “vergi ödeme” veya “varlık kurtarma” gerekçeleriyle istenen ek ödemeler genellikle ikinci bir dolandırıcılık aşamasıdır.
3. Ekran görüntüsü alın: Cüzdan adreslerini, işlem hash’lerini, mesajları, kullanıcı adlarını, alan adlarını ve tarih-saat bilgilerini kaydedin. Kanıtları düzenlemeden önce sohbeti veya e-postayı silmeyin.

Seed phrase ya da özel anahtar karşı tarafa verildiyse ilgili cüzdan güvenli kabul edilmemelidir. Sadece bağlantıyı kesmek yeterli olmaz; saldırgan anahtara sahipse daha sonra da işlem gönderebilir.

Kripto dolandırıcılığı sonrası cüzdan bağlantısı ve izinleri nasıl durdurulur?

Bir merkeziyetsiz uygulamaya cüzdan bağlamak ile işlem imzalamak aynı risk düzeyinde değildir. Bazı imzalar yalnızca bağlantı kurarken bazıları token harcama yetkisi verebilir. Kripto dolandırıcılığı sonrasında cüzdan uygulamasındaki bağlı siteleri kaldırın ve token harcama izinlerini güvenilir bir izin yönetimi aracı üzerinden iptal edin.

İzin iptali için işlem ücreti gerekebilir. Ağ seçimini, sözleşme adresini ve iptal edilecek yetkiyi kontrol etmeden işlem göndermeyin. Cüzdan bakiyesi görünmüyorsa paniğe kapılıp tekrar tekrar imza atmayın; yanlış ağ, gizlenmiş token veya görüntüleme sorunu da aynı izlenimi yaratabilir.

Seed phrase veya özel anahtar sızdıysa yeni cüzdanı temiz olduğundan emin olduğunuz başka bir cihazda oluşturun. Kalan varlıkları taşımadan önce kötü amaçlı sözleşme izinlerini ve cihaz güvenliğini değerlendirin. Saldırganın işlem göndermeye devam ettiği bir cüzdana yeni para yatırmayın.

Borsa hesabı ele geçirildiyse hangi adımlar izlenmeli?

Kripto dolandırıcılığı borsa hesabı üzerinden gerçekleştiyse borsanın resmi uygulamasına veya adresini kendiniz yazarak açtığınız web sitesine girin. Mesajla gelen destek bağlantılarını kullanmayın. Ardından şu işlemleri sırayla yapın:

• Tüm aktif oturumları ve tanımadığınız cihazları kapatın.
• Borsa parolasını, e-posta parolasını ve aynı parolanın kullanıldığı diğer hesapları değiştirin.
• İki faktörlü doğrulamayı yeniden kurun; mümkünse SMS yerine uygulama tabanlı doğrulama veya güvenlik anahtarı kullanın.
• Tanımadığınız API anahtarlarını silin ve para çekme yetkisini kapatın.
• Para çekme adresi listelerini, güvenlik ayarlarını ve hesap iletişim bilgilerini kontrol edin.
• Borsanın resmi destek kanalına işlem hash’leriyle birlikte acil hesap güvenliği bildirimi gönderin.

API anahtarının ele geçirildiğinden şüpheleniyorsanız yalnızca parolayı değiştirmek yetmez. Tanımadığınız anahtarları kaldırın ve yeni anahtar oluşturmanız gerekiyorsa gereksiz para çekme yetkisi vermeyin. Bu ayrım için API anahtarı izinleri rehberindeki kontrol noktalarını kullanabilirsiniz.

Kanıtlar nasıl saklanmalı ve nereye bildirim yapılmalı?

İşlem hash’i, gönderen ve alıcı adresleri, ağ adı, token miktarı, işlem saati, kullanılan platform, sahte alan adı, e-posta başlıkları ve yazışmalar tek bir dosyada toplanabilir. Ekran görüntüsünün yanında mümkünse işlem gezginindeki işlem bağlantısını ve ham metinleri de saklayın. Dosya adlarına tarih ve olay türü eklemek, kayıtları sonradan ayırmayı kolaylaştırır.

Borsaya yapılacak bildirimde hesabın kullanıcı adı veya e-posta adresi, şüpheli giriş zamanı, işlemler, işlem hash’leri ve hesabın geçici olarak dondurulması talebi bulunmalıdır. Banka hesabı veya kart kullanıldıysa ilgili bankanın resmi dolandırıcılık bildirim kanalına da vakit kaybetmeden başvurun. Türkiye’de suç duyurusu ve resmi başvuru seçenekleri için kolluk birimlerinden veya hukuki danışmandan güncel yönlendirme alın.

Kripto dolandırıcılığı vakalarında “varlık kurtarma uzmanı” olduğunu söyleyen kişilere özellikle dikkat edin. İlk olaydan sonra mağdura ulaşan ve peşin ücret isteyen kişiler, aynı kaybı ikinci kez yaşatmayı hedefleyebilir.

Zararın büyümesini önlemek için son kontrol

Güvenlik işlemlerini tamamladıktan sonra hesapları birkaç gün izleyin. Yeni oturum, parola sıfırlama e-postası, bilinmeyen API çağrısı veya cüzdan hareketi olup olmadığını kontrol edin. E-posta hesabı ele geçirildiyse yalnızca borsa hesabını değil, e-posta yönlendirme kurallarını ve kurtarma adreslerini de inceleyin.

Olayın kaynağı belirlenmeden aynı cüzdana veya aynı cihaza geri dönmeyin. Yeni cüzdan kullanmak, çalınan varlıkların geri geleceği anlamına gelmez; amaç kalan varlıkları ve gelecekteki hesapları korumaktır. Kripto işlemlerinin geri alınamaması ihtimali nedeniyle hızlı bildirim ve eksiksiz kanıt kaydı, sonraki incelemeler açısından en değerli iki adımdır.

Seed phrase paylaşıldıysa cüzdan kurtarılabilir mi?

Seed phrase üçüncü bir kişinin eline geçtiyse cüzdan güvenli kabul edilmez. Temiz bir cihazda yeni cüzdan oluşturup kalan varlıkları güvenli bir adrese taşımayı değerlendirin.

Cüzdan izni iptal edilince para geri gelir mi?

İzin iptali gelecekteki harcama yetkisini durdurabilir; daha önce gerçekleşmiş transferleri otomatik olarak geri almaz.

Dolandırıcıya tekrar para göndermeli miyim?

Hayır. Kurtarma, vergi, aktivasyon veya doğrulama ücreti isteyen kişilere ödeme yapmayın. Bu talepleri kanıtlarıyla birlikte saklayın.

Borsa hesabı çalındıysa ilk kimi aramalıyım?

Borsanın yalnızca resmi uygulama veya resmi web sitesi üzerinden erişilen destek kanalına başvurun. Banka ya da kart işlemi varsa bankanıza da aynı gün bildirim yapın.